Theo tác giả, nền dân trị hứa hẹn được những gì cho tương lai là tuỳ thuộc vào yếu tố quyết định: tinh thần trách nhiệm của các công dân đối với cộng đồng. Từ đó, ông đặt ra hàng loạt vấn đề còn nóng bỏng tính thời sự:
- Nên mạnh dạn thực hiện nền dân trí đến đâu?
- Làm thế nào để hợp nhất sự tham gia của toàn dân với thể chế chính trị đại diện?
- Xã hội hiện đại đứng trước nguy cơ nào khi sự thờ ơ, tính phi chính trị và xu hướng trở vềvới cuộc sống riêng tư ngày càng gia tăng trong nhân dân?
- Làm sao cân đối được mối quan hệ giữa nhà nước và kinh tế, giữa cá nhân và xã hội: hay nói cách khác, giữa tự do và bình đẳng?
“Dấu
tích người nước ngoài trong lịch sử Việt Nam” của tác giả Trần Thái
Bình là cuốn sách giới thiệu 44 cá nhân và tập thể người nước ngoài, mà
cuộc đời và hoạt động của họ có liên quan đến lịch sử cận - hiện đại
Việt Nam.
Trong
số đó, có những nhân vật “tích cực” gắn bó với Việt Nam bằng tình hữu
nghị, cũng như có những cống hiến về mặt chính trị, văn hóa, khoa học
hoặc tham gia đấu tranh giành độc lập cùng nhân dân Việt Nam như lãnh
tụ Cuba Fidel Castro, nhà bác học Yersin, nữ nhà báo – nhà thơ
Madeleine Riffaud...
Bên
cạnh đó, cuốn sách cũng đề cập tới những nhân vật mà sự có mặt của họ ở
đất nước này đồng nghĩa với việc tiến hành chiến tranh xâm lược như:
Tướng quân người Pháp Henri Riviere – người chiếm đánh Hà Nội vào năm
1882, tướng Mỹ McNamarra, Elmo Zumwalt..., nhưng chính những điều từng
trải ở Việt Nam đã giúp họ thay đổi cái nhìn hoặc giúp họ lựa chọn con
đường đúng đắn.